Trang chủ » Nhà khoa học phải 'làm mồi cho... muỗi'

Nhà khoa học phải 'làm mồi cho... muỗi'

(Ngày đăng: 20-12-2013 09:44:32)
Nghe những tâm sự về nghề "đi săn côn trùng" của PGS.TS Nguyễn Văn Châu, khoa Côn trùng - Viện Sốt rét ký sinh trùng TƯ.

Làm gì có mấy tài trợ nước ngoài cho nghiên cứu côn trùng

Một nhà khoa học "nổi danh" với việc bắt côn trùng, nghe nói thế ông có tự ái không?

Chúng tôi thường đùa, nghề côn trùng vất vả nên nhiều người xa lánh. Ngay ở cả nước mình cũng sao lãng. Lắm lúc cũng tủi vì nghề. Cho đến thời gian gần đây, khi dư luận bàn tán nhiều, chúng tôi mới cảm thấy công việc của mình được quan tâm hơn đấy chứ.

Nhiều người kháo nhau, cái nghề nghiên cứu côn trùng dễ kiếm tiền vì có nhiều dự án, nhiều nguồn tài trợ nước ngoài?

Làm gì có. Tài trợ nước ngoài cho cái nghề này còn khiêm tốn lắm. Dân làm khoa học côn trùng chỉ dựa lương nên nghèo lắm. Chúng tôi vẫn bảo học trò, nếu muốn giàu hãy làm nghề khác hoặc đi buôn. Nhưng không phải ai cũng đi buôn được đúng không nào?

Nhưng các trường, viện vẫn đang cần tuyển chuyên gia côn trùng đấy thôi?

Đúng là đang cần tuyển nhưng làm gì có đào tạo mà lấy người. Có thể nói đến giờ chúng ta sắp trắng tay về đội ngũ nghiên cứu côn trùng y học. Ngoài đội ngũ ở Viện này thì còn lại rất ít, thậm chí là không có. Các trường đào tạo cũng không chú tâm đào tạo, ví như ở một vài trường đại học y, mỗi tuần chỉ có vài tiết về côn trùng, ít thực hành vì thiếu mẫu vật, không có chuyên ngành chính. Cái gì cũng cần có khoa học cơ bản nhưng ngành côn trùng thiếu lắm.

Chúng tôi phải làm mồi cho... muỗi

Gần 40 năm trong nghề, đã bao giờ ông gặp phải sự cố, ví dụ bị bọ chét cắn, sốt xuất huyết chưa?

Điều đó đương nhiên phải gặp rồi. Nghề này cũng vì thế mà lựa chọn người, những ai bị dị ứng không thể theo được. Ví dụ ở một số địa phương thuộc tỉnh Hòa Bình, các chuồng nuôi gà đầy bọ chét hút máu động vật. Để tìm hiểu về nó, tôi phải vào đó và bắt. Chỉ cần bước một chân vào thôi, chúng đã nhảy lên và chui vào quần áo, đốt sưng cả chân. Tôi ít bị dị ứng nên chỉ ngứa một lúc, xoa dầu vào là hết.

Chẳng lẽ "mang danh" là nhà khoa học về côn trùng mà cũng không có cách nào phòng tránh sao?

Có chứ, rất nhiều sáng kiến là khác. Nhưng làm sao tránh cả ngày được.

Thế chẳng lẽ ông không sợ?

Nếu sợ thì không ai làm nghề. Làm nghề này, chúng tôi phải thường xuyên làm mồi cho muỗi đốt để bắt lấy mẫu. Như có lần bắt loài muỗi gây bệnh sốt rét chủ yếu ở rừng rậm tại Phú Yên. Nhóm hai người chúng tôi phải đi đến 10km mới tìm ra ổ muỗi. Vì phải bắt đến mấy trăm con mỗi đêm mới đủ làm thí nghiệm nên chúng tôi nghĩ ra sáng kiến, ngồi xắn quần lên làm mồi nhử muỗi trong rừng ra, khi thấy con đầu tiên đậu vào chân thì bắt ngay.

Công việc vất vả, lại nghèo, vậy ông thấy nghề của mình "được" gì?

Tôi cảm thấy rất hài lòng. Nghề thì phải gắn với nghiệp. Tôi cho rằng, đã làm gì thì phải làm đến nơi đến chốn, phải cố gắng, tâm huyết. Vì thế, những dư địa chí côn trùng hay bảo tàng mẫu về côn trùng y học đối với tôi rất quý, đó cũng là tài sản để các em học sinh thừa kế, phát huy mà không mất công làm lại nữa. Hơn nữa, tôi cũng đã đóng góp được một phần nhỏ cho việc nghiên cứu và đào tạo được một đội ngũ trẻ kế tiếp mình.